Selecteer een pagina

Tristan van der Waart vertrok naar Thailand om te kijken wat westerse managers en bedrijven kunnen leren van het boeddhisme.

“Managers kunnen veel leren van het boeddhisme. In plaats van heel erg de focus te hebben op controle en gezag, zouden ze meer open mogen staan voor ‘het moment over je heen laten komen’. Managers denken vaak dat ze controle hebben en zaken beheersen, maar ik ben er na mijn reis nóg meer van overtuigd dat dat voor een groot gedeelte een illusie is.”

BSN MBA-student Tristan van der WaartMBA-student Tristan van der Waart kwam onlangs terug van veldonderzoek voor zijn Action Learning Project (ALP). Zijn veldonderzoek daarvoor voerde hij niet uit bij Lavans, het bedrijf waar hij al ruim acht jaar werkzaam is als Controller, maar in Thailand. “Een niet bepaald voor de hand liggende keuze nee, en al helemaal niet voor mij,” glimlacht Tristan. “De eerste twee ALP’en lagen eigenlijk zo dicht bij mijn dagelijkse werkzaamheden, dat ik juist dit keer voor een radicaal andere aanpak ging.” Het was een combinatie van zijn aangewakkerde interesse in het boeddhisme en spiritualiteit die de ‘anders-zo-rationele’ Tristan richting Thailand brachten.

“Het was nog niet makkelijk om de koppeling te maken tussen enerzijds onderwerpen als boeddhisme en business spiritualiteit, en anderzijds het organisatievraagstuk dat ik door middel van de ALP wilde behandelen,” vertelt Tristan. Aan de steun van zijn collega’s op de werkvloer lag het niet, evenals vanuit Business School Nederland. “BSN was vanaf het begin positief en moedigde me aan om mijn plan door te zetten, ook al had ik de nodige moeite een goed ALP-voorstel te maken. Uiteindelijk lukte het, en kwam ik tot een gedegen onderzoeksvraag die alle elementen met elkaar verbond én een interessante, waardevolle vraag voor Lavans opwierp: ‘In hoeverre kunnen gedragsveranderingen bij leidinggevenden binnen Lavans geborgd worden, gebruikmakend van elementen en waardes die sterk vertegenwoordigd zijn binnen een boeddhistische cultuur?’

Allereerst: is je doelstelling om een ‘totaal andere ALP’ te doen, gelukt?
“Jazeker! Tijdens het maken heb ik af en toe wel eens gedacht: ‘hoe ga ik dit tot een goed einde brengen?’ In tegenstelling tot mijn twee eerdere ALP’en was deze veel minder bedrijfskundig van aard en had ik veel meer te maken met meningen, dan met feiten. Dat maakt dat het lastiger is om verbanden te leggen en om conclusies te onderbouwen. Het reflectiestuk vind ik echter in deze ALP een stuk sterker, omdat ik naast al het inhoudelijke ook als persoon veel geleerd heb.”

tristan van der waartHoe kwam de keuze voor Thailand en de focus op business spiritualiteit en het boeddhisme tot stand?
“Ik had het boekje Karmanomics van Kees Klomp gelezen, waarin wordt gesteld dat westerse bedrijven wel wat meer boeddhisme kunnen gebruiken. Ook las ik de columns van Paul de Blot, hoogleraar business spiritualiteit op Nyenrode. Door het lezen raakte ik geïnteresseerd en richtte mijn vizier zich langzaam maar zeker op het boeddhistische Thailand. Ik mailde de Ambassade in Bangkok met de vraag of ze mij zouden kunnen helpen. Door hen werd ik direct in contact gebracht met Chris de Boer, een leraar op een boeddhistische universiteit. Toen ging de bal eigenlijk rollen en kwam ik in contact met diverse ondernemers aldaar. Doordat het mogelijk bleek een interessante agenda gevuld te krijgen, inclusief een kort gesprek met een monnik, heb ik mezelf gerealiseerd dat ik deze kans moest grijpen en besloot ik ervoor te gaan.”

Wat was voor vertrek voor jezelf het belangrijkste doel van je reis?
“Mijn wens was om duidelijk te krijgen wat de verschillen zijn tussen bedrijven die opereren in een boeddhistische omgeving, met dito waarden en bedrijven in een westerse cultuur. Ik hoopte verbanden te kunnen leggen tussen cultuur en leiderschap, en wat die verbanden vervolgens voor impact op de dagelijkse operatie hebben. Daarnaast wilde ik onderzoeken in hoeverre bepaalde methodes en denkbeelden uitwisselbaar zouden zijn. Maar dat zijn echt meer de inhoudelijke doelstellingen die ik ten aanzien van de ALP had. Als mens wilde ik in een week tijd zoveel mogelijk leren van andere mensen en andere bedrijven in een hele andere omgeving. Tot slot wilde ik in een week zover komen met mijn ALP dat hij nagenoeg klaar zou zijn wanneer ik in Nederland weer uit het vliegtuig zou stappen. Dat laatste is gelukt: ik rond de ALP deze week af.”

TristanHoe bereidde je je voor op de reis?
“Ik wilde ervoor zorgen dat ik het literatuuronderzoek helemaal klaar had op het moment dat ik in het vliegtuig stapte. Ik was ervan overtuigd dat ik over een bepaalde kennis over de materie diende te beschikken, voordat ik de interviews zou gaan afnemen. Ik heb veel gelezen, meer dan dat ik bij andere ALP’en had gedaan. Diverse boeken, variërend van ‘praktisch en mooi’ tot ‘zwevend en niet doorheen te komen’. Op een gegeven moment begon ik de rode lijn te zien en is het me gelukt om het literatuuronderzoek zo te doen dat het aansluit bij mijn probleemstelling. Uiteraard verzamelde ik zoveel mogelijk informatie over de bedrijven die ik zou gaan bezoeken en de mensen die ik zou gaan interviewen.”

En… hoe luidt het antwoord op je onderzoeksvraag?
“De conclusie is dat duurzame veranderingen van gedrag van leidinggevenden alleen mogelijk zijn wanneer de personen waarvan je de verandering verwacht, daar zelf ook in geloven. Het is belangrijk dat je doordringt tot het overtuigingsniveau van de betreffende leidinggevende. Bepaalde boeddhistische waarden – zoals wederkerigheid, respect, niet oordelen, altruïsme en moraliteit – kunnen een rol spelen en een positieve bijdrage leveren. Er is echter geen sprake van een noodzakelijk verband.”

Wat heb je nog meer geleerd over de relatie tussen het boeddhisme, bedrijven en leiderschap?
“Woorden als spiritualiteit en leiderschap worden heden ten dage steeds vaker gebruikt. Ik denk dat spiritueel leiderschap staat voor de houding, waarden en de gedragingen die bij een leidinggevende per definitie aanwezig moeten zijn om een ander intrinsiek te kunnen motiveren. Het neemt de zingevingsbehoefte van mensen serieus. Mensen voelen zich sterker verbonden met anderen binnen de organisatie, waardoor de motivatie hoger wordt.”

Concreter: wat kunnen managers (leiderschap) en bedrijven leren van het boeddhisme?
“In plaats van heel erg de focus te hebben op controle en gezag, zouden managers en bedrijven meer open mogen staan voor ‘het moment over je heen laten komen’. We denken vaak dat we controle hebben en zaken beheersen, maar ik ben er nu nóg meer van overtuigd dat dat voor een groot gedeelte een illusie is. Inderdaad – dat zegt de controller, haha. Het zou goed zijn als we als managers wat vaker ‘uit de automatische piloot’ zouden stappen om écht bewust te schakelen tussen actie en reflectie.”

van der waartWat was voor jou persoonlijk het meest bijzondere van de reis?
“Het meest bijzondere was wel de manier waarop ik door iedereen werd ontvangen en de bereidheid om mee te werken aan het onderzoek. Dat ging namelijk verder dan alleen maar het betreffende interview; mensen nodigden me uit om ’s avonds ergens te eten of drinken en waren oprecht geïnteresseerd in en begaan met mij en met het onderzoek.”

Zijn er ook dingen tegengevallen of niet gelukt?
“Ik wilde graag een monnik spreken, maar dat was lastig. Er werd per mail niet of nauwelijks op mijn verzoeken gereageerd. Toen ik eenmaal in de tempel was, merkte ik dat communiceren lastig was, omdat ze de Engelse taal niet echt machtig zijn.”

Hoe gaat jouw werkgever Lavans profijt hebben van dit alles?
“Dergelijke ervaringen maken dat je als mens completer wordt. Het feit dat Lavans mij stimuleert om deze reis te maken en de kans biedt dit te onderzoeken, laat zien hoe bijzonder het bedrijf is waar ik voor werk. Het maakt me trots en zorgt dat ik nóg gemotiveerder ben om mezelf voor de volle honderd procent voor de mensen en de organisatie in te zetten.”

Meer informatie?
Voor meer informatie over onze MBA-programma’s neem contact op met Dory Cammelbeeck of Sandra Blankenstein via 0344-579052/46 of mail naar info@bsn.eu.

BSN Update
Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws en updates van BSN? Volg ons dan op Facebook en/of Twitter en schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrief die elke twee maanden verschijnt. Stuur hiervoor een email naar info@bsn.eu o.v.v. ‘aanmelden nieuwsbrief‘.

Share This